Verslag van de lezing van Dhr. Maarten Kappen - Reusel - 16 / 10 /2005
door Carine Bollen ©

Onderwerp: De meest voorkomende gezondheidsproblemen bij de Boerboel.

Op dit ogenblik: BB in een dead end street, maw:
- een relatief kleine populatie
- geen inzicht waar de problemen zich precies voordoen en hoe
- relatieve hoge inteeltfactor
- korte termijngedachte overheerst
- uiterlijk belangrijker dan gezondheid.

Dead-end street hoeft niet het einde te zijn: zo lang we nog niet met het hoofd tegen de muur staan wanneer we de problemen beginnen te beseffen, en er dan daadwerkelijk iets aan gaan doen, kan nog veel rechtgetrokken worden door een degelijk fokbeleid.

Meest voorkomende gezondheidsproblemen:

  1. knie-, elleboog- en heupproblemen (samen met schouder en hak)
  2. wervelkolom: wobbler, artrose
  3. huid-, oor- en ooglidproblemen
  4. neurologisch: spinale ataxie
  5. vaginale prolaps
  6. slokdarmverwijding (bij pasgeboren pups met géén overlevingskans)
  7. navelbreuk
  8. open gehemelte
  9. tumoren

Ad 1: Knieproblemen

Voor de drie knieproblemen geldt:

•  gewoonlijk beiderzijds
•  erfelijke basis
•  het zijn alle drie ernstige afwijkingen
•  preventief: registratie en evaluatie van de gevallen, om zo tot een beter fokbeleid te komen.

Ad 2: Elleboogdisplasie

Voor de drie elleboogproblemen geldt:
•  véél voorkomend
•  vaak beiderzijds
•  méér bij reuen dan bij teven (door gewoonlijk iets snellere groei van reu en het iets zwaarder zijn van een reu dan teef)
•  erfelijk
•  ernstig
•  inventarisering van voorkomende gevallen en screening van het indidvidu (tss 6 en 8 maanden) ter preventie.(voorkomen van maken zelfde fout in fokkerij)
•  voor de drie gevallen is er een behandeling mogelijk.

Ad 3: Heupdisplasie

Dit is de meest voorkomende afwijking bij alle grote hondenrassen.
Het eerste probleem is teveel speling op het gewricht, dat dan op zijn beurt afwijkingen, letsel veroorzaakt aan het hele gewricht, zowel kop als kom.

Volgt dan opnieuw de hele uitleg van het Pennhip-systeem, dat de speling van een heup al op 4 maanden kan vaststellen, en daardoor een relatief duidelijk beeld kan geven van de waarschijnlijke vorming van atrose (DJD) op latere leeftijd.

Bij een distratie-index 0 is de kans op artrose op een leeftijd van 3 jaar naar alle waarschijnlijkheid 0%.
Bij een distractie-index van 1 is de kans op artrose op driejarige leftijd naar alle waarschijnlijkheid 100%.

Wordt gemeten door afstand te meten tss het middelpunt van de kom en het middelpunt van de bol, zowel in ingedrukte als in uitgerokken toestand, en hiervan een gemiddelde te nemen.

Tussen linker- en rechterheup ziet men liefst géén groter verschil dan 10%. Is altijd de slechtste kant die in aanmerking wordt genomen voor het rasgemiddelde.

Voordelen van Pennhip:

- een centrale database
- is meetbaar (objectief!)
- wordt per ras opgesteld

Bij de BB zit de gemiddelde index op dit moment op 0,59. Volgens Maarten Kappe zou dit dus zeker de grens moeten zijn voor inzet bij fokkerij.
Bij deze 0,59 zit er een mogelijk % van tss 70 en 80% die gaan artrose krijgen voor hun derde levensjaar.

Voor heupdisplasie geldt:

•  hoge erfelijkheidsgraad
•  veel voorkomend
•  ernstig
•  operatief verbeteren mogelijk, maar moeilijk
•  Preventief selecteren in fokkerij

Ad 4: Spinale ataxie

- ontwikkelt zich op jonge leeftijd
- hond vertoont een dronkemansgang (vooral achterhand)
- achteraan omvallen en moeilijk rechtkomen
- is progressief

Er is nog geen enkel onderzoek dat heeft kunnen uitwijzen wat deze spinale ataxie éigenlijk IS of WAT het veroorzaakt, noch of het al dan niet erfelijk is! Kan een soort hernia zijn, een tussenwervelschijf die doordrukt in het ruggemergkanaal, dus in zenuwen en bloedvaten. Veroorzaakt bloedingen, druk op merg, slechte doorbloeding naar achtergelegen wervels, geeft infarct. Zou ook kunnen een vorm van OCD zijn: Wobbler is OCD in halswervels, spinale ataxie zou OCD kunnen zijn in lendewervels. Er is onderzoek gedaan hiernaar, maar men heeft tot nog toe nog niet echt kunnen vaststellen dat het idd OCD zou zijn.

Onderzoeken en symptomen:

- Reflexen testen van achterste ledematen: bij het onderin zetten van de tenen, wordt door patient niet of pas heel laat gecorrigeerd.
- algemene vermindering van reflexen van achterhand
- geen duidelijke pijnklachten
- röntgenopnamen vertonen geen defecten
- de honden reageren goed op cortico's
- N-saids (pijnstillers) geven weinig tot geen verbetering
- er is géén teken van infectie

Enige mogelijkheid om méér te weten te komen:

- In kaart brengen van de gevallen en het ziekteverloop bijhouden
- zodra er een geval van overlijden is: patiënt opgeven voor pathologisch onderzoek
- kunnen dan gaan checken op genetische achtergrond.

Komt de laatste tijd regelmatiger voor bij BB!!!!

Ad 5: Vaginale prolaps

Nadelen:

•  géén natuurlijke dekking mogelijk
•  mogelijkheid tot beschadiging en infectie
•  vaginale infectie
•  is recessief erfelijk
•  NIET levensbedreigend en géén correlatie tussen prolaps en onvruchtbaarheid.

Erfelijke problemen zullen veel makkelijker voorkomen en uitgeroeid kunnen worden, ééns men een duidelijk beeld heeft van het juiste DNA patroon van een gezonde hond zonder afwijkingen. Dan kan één eenvoudige prik aantonen waar er bij een bepaalde hond de afwijkingen zitten, en bij correcte inzet in de fokkerij zullen de erfelijkheidsproblemen zienderogen verminderen. Maar dit is zéker niet haalbaar voor de eerste 10 à 15 jaren!!!! Maar nu al grondig registreren en evalueren, en aan de hand hiervan selecteren zou ons ras tot dan moeten beschermen!!!!

Met dank aan Carine Bollen van de SABT West Europa voor het aanleveren voor deze samenvatting!